2022 елның 16 августында Самара шәһәреннән туристлар өчен Болгар музей-тыюлыгы территориясендә БГИАМЗ Рогачева М. Н.экскурсияләрне оештыру бүлеге хезмәткәре археолог көненә багышланган «Үткәннәрне эзләп» дигән мәгълүмати-танып белү чарасы үткәрде. Чара борынгы Болгар шәһәре тарихына тулырак чумуга, аны тикшерү этапларына, шулай ук Болгар шәһәрендәге археологларның заманча эше белән танышуга юнәлдерелгән.
Менә инде 150 елдан артык Болгар шәһәрчегендә археологик тикшеренүләр алып барыла. Шәһәрдә беренче фәнни археологик казу эшләре 1864 елда В.Г. Тизенгаузен үткәрә. Болгар шәһәрчегендә алдагы фәнни, саклау һәм реставрация эшләре Казан университеты каршындагы Казанда төзелгән археология, тарих һәм этнография җәмгыяте белән бәйле. 1938 елдан, сугыш елларында бераз тәнәфес белән, А.П. Смирнов җитәкчелегендә Болгарны өйрәнү буенча системалы эш алып барыла. 1950 елларда Куйбышев археологик экспедициясе составында талантлы археологлар А. М .Ефимова, О. С. Хованская, З. А Акчурина эшли. 1960-70 нче елларга күренекле тарихчы, нумизмат һәм археолог Г.А. Федоров-Давыдов, тарихчы һәм археолог Р. Г. Фәхретдиновның актив эше төшә. 50 елдан артык гомерен Т.А. Хлебников Болгарга багышлый, 1981 елдан ул Болгар археологик экспедициясен җитәкли. П.Н.Старостинның Болгар шәһәрчеген өйрәнүдә зур казаныш. 70-80 нче елларда Болгарда эшләргә Г.Ф. Полякова, кара һәм төсле металл белгече М. Д. Полубояринова кушылды. 1980-1990 елларда Болгарда тикшеренүләрдә Н.А.Кокорина, М.М. Кавеев, Л. А. Беляев, М. Б. Полубояринова, Г. Ф. Полякова, Р. Ф. Шәрифуллин, А. М. Гобәйдуллин, В. С. Баранов катнаша. 2010 елда Болгарны торгызу программасы белән бәйле киң масштаблы археологик тикшеренүләр башланды. Тикшеренүләр Казан, Мәскәү, Кырымның тәҗрибәле һәм яшь галимнәре тарафыннан тарих һәм археология институты белгечләре җитәкчелегендә үткәрелә. Яңарыш фонды ярдәмендә заманча археологик база һәм археологик тикшеренүләр үткәрү өчен барлык шартлар да булдырылган. Болгар шәһәрчеген системалы тикшерү нәтиҗәсендә Болгар шәһәренең тарих һәм мәдәниятенең төрле мәсьәләләре һәм темалары буенча бик күп материаллар алынды. Шәһәрне өйрәнүнең төрле этапларында басылган бик күп басмалар, берничә монография, шул исәптән «Болгар шәһәре»китап сериясе рәвешендәге коллектив йомгаклау басмалары бар. Табылдыкларның зур коллекцияләре һәм отчет архивлары җыелган.
Әлеге чараны уздыру вакытында туристлар Болгар цивилизациясе музеенда булдылар, анда алар экспозициядә борынгы Болгар тормышын ачып бирә торган күпсанлы археологик табылдыклар белән таныштылар. Болгар шәһәрчеге территориясеннән узып, кунаклар 13-14 гасыр мөселман архитектурасының уникаль архитектура һәйкәлләрен күрделәр һәм алар белән бәйле борынгы әкиятләрне ишеттеләр. Бу көнне алар Археологик казылмаларга да карадылар, анда алар археологлар белән турыдан-туры аралаша һәм үзләрен кызыксындырган сорауларны бирә алдылар. Кунаклар өчен алар үзләрен археолог-галим ролендә сынап карый алган биремнәр тәкъдим ителде.

 

Социаль челтәрләрдә уртаклашу