2020 елның 13 ноябрендә Болгар музей-тыюлыгында «Музей урамы» бүлеге хезмәткәре Сәгыйрова Г.Ю. тарафыннан «Агач тамыр белән, ә кеше гаиләсе белән саклана. Алишевлар шәҗәрәсе»дип исемләнгән видеодәрес үткәрде.
Алишевларның шәҗәрәсе белән танышканда Алиш бабаларының танылган мәдәният хезмәткәрләре белән элемтәләре булуын да әйтергә була. Алар – Иске Салман авылыннан (Әлки районы) Колмаметовлар, Анджеридән Тарджемановлар, Чистайдан Исхаковлар, Һиндстан мөштәриләре һәм башка күренекле шәхесләр.
Алишевлар нәселен дәвам итүче Гатаулла Әлмәт Иске Әнҗери авылыннан имам Тарджеман Әл Анджери Шәфкизәдәгә өйләнә. Бу никахтан Нурулла – Абдулла Алишның бабасы туа. XIX гасырның 60 нчы елларында ул Спас өязенең Көек авылында урнашкан. Озак вакытлар ул биредәге мәчетнең ишаны була. Нурулла һәм аның хатыны озак яшәделәр. Алар дүрт ул һәм кыз тәрбияләп үстергәннәр, аларга яхшы тәрбия һәм белем биргәннәр. Дүрт улы да Казан мәдрәсәсендә белем алган, рус телен белгән. XIX гасыр ахырында “фамилия” төшенчәсе барлыкка килә һәм алар Алишев фамилиясен – Алиш нәселен (Алишаха) башлап җибәрүче исемен кабул итәләр.
Алишевлар гаиләсенең һәр әгъзасы алишевларның нәсел агачын яхшы белә: Алиша – Әлмәт – Сурмат – Ибраһим – Заһфәр – Гобәйдулла – Нигъмәтулла – Гатаулла – Нурулладан башлап…
Мәгърифәтче Шиһабетдин Мәрҗани үзенең китабында сигез бабаны саный, ә Алишевларның нәсел агачы Гатаулла исеме белән тәмамлана. Монда шулай ук Алишевлар нәселенең барлык әгъзалары да сурәтләнә, анда һәм кемдә белем алганнар, кем булганнар, нинди өлкәдә эшләгәннәр. Балалары турында да язмалар бар. «Коръән» изге китабын яттан белгән кешеләр турында да сүзләр бар (Гобәйдулла Кизләви, Рәхмәтулла, Нигъмәтулла һ.б.).
Нурулла хәзрәт Алишевлар нәселен дәвам итте. Аның өч улы мәдәният хезмәткәрләре була. Олы уллары Габделхак, урта Гаяз һәм кече улы Зия. Ә менә Габделбари – Абдулла Алишның әтисе-хуҗалык белән шөгыльләнгән. Дүрт ел патша армиясендә хәрби хезмәттә хезмәт итә. Хезмәт иткәннән соң Габделбари Газизгә, Әлки районы Яңа Чаллы авылыннан (Газизгә өйләнә. Башта аларның барысы да үлеп киткән. Биш баладан кызы Закирә генә исән кала. Әти-әниләр нәсел дәвамчысы булмау турында бик кайгырдылар. Абдулла тугач, аларның шатлыкларының чиге юк иде!

Видео карарга

 
Социаль челтәрләрдә уртаклашу