2020 елның 14 февралендә Болгар музей-тыюлыгының экскурсияләрне оештыру бүлеге фәнни хезмәткәре Абдрахманова А.Р. ДБББУ “Болгар санатор интернат-мәктәбе” нең 8 нче сыйныф укучылары өчен Рәсәйнең истәлекле датасы-Ватаннан читтә хезмәт бурычын үтәгән рәсәйлеләрне искә алу көненә багышланган «Артта – Әфган» дип аталган мәгълүмати дәрес үткәрде. Бу көнне, 1989 елның 15 февралендә, совет гаскәрләре тулысынча Әфганстаннан чыгарылды.
Әфган сугышы-Әфганстан Демократик Республикасы территориясендә хәрби низаг. Бу низагта совет гаскәрләренең чикләнгән контингенты катнашты.
1979 елдан 1989 елга кадәр дәвам иткән сугыш үзе тарихта Әфганстан территориясендә СССР Кораллы көчләренең чикләнгән контингенты булуы белән билгеләнә. Әмма конфликтның башы дип 1973 елны, Әфганстан Демократик республикасын игълан иткән Әфганстан Халык-демократик партиясе, яңа хакимият булган елны санарга кирәк. Республика социализм төзи башлады. Социалистик хөкүмәтнең төп оппоненты-аңа изге сугыш игълан иткән радикаль исламчылар (җиһад). Мөҗәһитләр отрядлары оештырылды, алар белән Совет армиясе дә көрәште.
Безнең гаскәрләрне Әфганстаннан чыгару 1988 елның 15 маенда башлана. СССР үзенең контингентын тугыз айлык срокта, ягъни киләсе елның 15 февраленә кадәр чыгарырга тиеш була. Рәсми хәбәрләр буенча, беренче өч айда Әфганстаннан 50 183 хәрби кеше киткән. Тагын 50 100 кеше 1988 елның 15 августыннан 1989 елның 15 февраленә кадәр СССРга әйләнеп кайта.
Бүгенге көндә 14 мең 427 кешенең совет армиясен югалтуы мәгълүм. Хәрби хәрәкәтләр вакытында 53 мең кеше яраланган һәм контузия алган. Сугышта һәлак булган әфганчылар турында төгәл мәгълүматлар билгеле түгел. Төрле чыганаклар буенча, бу югалтулар 1дән 2 миллион кешегә кадәр тәшкил итәргә мөмкин. 850 меңнән алып миллион ярымга кадәр кеше качаклар булган , күбесенчә Пакистанда һәм Иранда урнашканнар.
Дәрес барышында укучылар Әфган сугышының нәрсә икәнлеге һәм аның сәбәпләре турында мәгълүмат алдылар, солдатларның кайсы кайнар нокталарда сугышуы, мөҗәһидләрнең кораллы оппозициясеннән азат ителүе турында мәгълүмат алдылар. Укучылар әфган конфликты турында видео карадылар, шигырьләр укыдылар һәм бу сугышта һәлак булган геройларга багышланган җырлар тыңладылар. Дәрес ахырында балалар Әфганстанда һәлак булганнарны бер минут тынлык белән искә алдылар.
Фото-отчет
Социаль челтәрләрдә уртаклашу

Русский
English